Vandaag vijfenzeventig jaar geleden stierf de jonge Franse schrijver Eugène Dabit in een ziekenhuis in Sebastopol. Hij maakte deel uit van een groepje intellectuelen dat in de zomer van 1936 een reis door de Sovjet-Unie maakte. Zijn medereizigers waren de schrijvers André Gide, Pierre Herbart, Louis Guilloux, Jef Last en de uitgever Jacques Schiffrin. Al snel werd duidelijk hoe de sovjetautoriteiten deze reis voor propagandadoeleinden gebruikten.
`De reis naar de Sovjet-Unie was voor Dabit een harde les en een bittere teleurstelling. Zijn natuurlijke bescheidenheid en zijn liefde voor eenvoud werd dagelijks gekwetst door de zelfgenoegzaamheid van de sovjetbeambten en het absurde ceremonieel van de officiële recepties. Het ontbreken van echte kameraadschap met onze gastheren kwetste hem. Hij had een te grote spontane hekel aan gewichtigheid en gezwollenheid om niet pijnlijk getroffen te zijn door de toon die daar heerste zowel in gesprekken als in de pers als in de toespraken. Het contrast tussen de ellende van de massa’s en de wansmakelijke luxe waarvan in de Sovjet-Unie de door het regime bevoorrechten genieten schokte hem en stuitte hem tegen de borst. Tegen het einde van de reis probeerde hij zich steeds meer te onttrekken aan de recepties en zijn eigen gang te gaan.’ (Pierre Herbart)
Op 17 augustus maakte hij met Gide nog een autotocht. Hij schreef zijn moeder, zijn vrouw en zijn vriendin. Hij voelt zich niet goed, eet niet, en blijft vanaf dinsdag in bed. Keelpijn. Angina? Door medicijnen zakt de koorts. Hij vraagt zijn vrienden door te reizen zonder hem. Hij krijgt vlekken. Roodvonk? Wegens besmettingsgevaar wordt hij op vrijdag 21 augustus in het ziekenhuis opgenomen. Hij scheert zich nog voor hij het hotel verlaat. Diezelfde avond om tien uur is hij dood.
Doodsoorzaak volgens de artsen: roodvonk. Maar als kind heeft hij die ziekte al gehad, dat kan het dus niet geweest zijn. Was het vlektyfus, opgelopen op de boot? Of vergiftiging door de Russische geheime dienst?
